Diminutivi e accrescitivi

I suffissi del piccolo

-άκι (neutro, il più produttivo): σπίτι → σπιτάκι, καφές → καφεδάκι. -ούλα / -ίτσα (femminili): μαμά → μανούλα, ώρα → ωρίτσα, Ελένη → Ελενίτσα. -άκης / -ούλης (maschili, nomi propri): Γιώργος → Γιωργάκης. Dicono piccolezza O affetto — spesso entrambi.

• Μένουν σε ένα σπιτάκι έξω από το χωριό.Vivono in una casetta fuori dal paese.
• Έλα, μανούλα μου, κάτσε λίγο.Vieni, mammina, siediti un po’.
• Ο Γιωργάκης πήγε για πρώτη φορά σχολείο.Il piccolo Giorgio è andato a scuola per la prima volta.

I suffissi del grande: -άρα, -αράς

-άρα ammira quanto ingrandisce: ποδάρα (che piede), φωνάρα (gran voce), ταινιάρα (film fantastico), καφεδάρα. -αράς fa il tipo dal tratto forte: υπναράς (dormiglione), δουλευταράς (gran lavoratore), γκρινιάρης (brontolone). Registro dichiaratamente colloquiale.

• Τι φωνάρα έχει αυτό το κορίτσι!Che vocione ha questa ragazza!
• Είδαμε χθες μια ταινιάρα.Ieri abbiamo visto un filmone.
• Ο Νίκος είναι μεγάλος υπναράς.Nikos è un gran dormiglione.
• Δουλεύει από το πρωί ως το βράδυ — σωστός δουλευταράς!Lavora da mattina a sera: un vero stacanovista!

La pragmatica: offrire un καφεδάκι

Πάμε για ένα καφεδάκι; non parla della taglia della tazza: il diminutivo disinnesca, alleggerisce l’invito, rende modesta la richiesta (μισό λεπτάκι, ένα τηλεφωνηματάκι). L’ironia lo capovolge: Ωραίο σπιτάκι! davanti a una villa. Questo gioco pragmatico è una competenza Γ2 a pieno titolo.

• Πάμε για ένα καφεδάκι;Andiamo a prenderci un caffettino?
• Μισό λεπτάκι, έρχομαι αμέσως!Un attimino, arrivo subito!
• Ωραίο σπιτάκι!Bella casetta!

Tocca a voi

Scegliete la forma corretta.