Η Μήδεια

Η Μήδεια, κόρη του βασιλιά της Κολχίδας Αιήτη και εγγονή του Ήλιου, ήταν μάγισσα με γνώσεις που ξεπερνούσαν τα ανθρώπινα μέτρα. Όταν ο Ιάσων έφτασε με την Αργώ ζητώντας το χρυσόμαλλο δέρας, εκείνη τον ερωτεύτηκε και έγινε το κλειδί της επιτυχίας του: με τα βότανα και τις συμβουλές της ξεπέρασε τις θανάσιμες δοκιμασίες του Αιήτη και άρπαξε το δέρας. Για χάρη του πρόδωσε τον πατέρα της και έφυγε μαζί του, κόβοντας για πάντα τους δεσμούς με τη γενιά της. Ύστερα από πολλές περιπέτειες, το ζευγάρι κατέληξε εξόριστο στην Κόρινθο, όπου απέκτησε δύο γιους.

Εκεί ο Ιάσων, αναζητώντας δύναμη και ασφάλεια, αρνήθηκε τους όρκους του: συμφώνησε να παντρευτεί τη Γλαύκη, την κόρη του βασιλιά Κρέοντα. Η Μήδεια, ξένη σε ξένο τόπο, χωρίς πατρίδα και χωρίς προστάτη, είδε τη ζωή της να καταρρέει. Ο Κρέων, φοβούμενος την οργή και τις γνώσεις της, τη διέταξε να εγκαταλείψει αμέσως την πόλη μαζί με τα παιδιά της. Εκείνη, με δάκρυα και ταπεινά λόγια, τον ικέτευσε να της χαρίσει μία μόνο ημέρα — και ο βασιλιάς, παρασυρμένος από οίκτο, της την παραχώρησε. Ήταν το μοιραίο του λάθος.

Μέσα σε εκείνη την ημέρα η Μήδεια εξασφάλισε πρώτα το μέλλον της: ο βασιλιάς της Αθήνας Αιγέας, περνώντας από την Κόρινθο, ορκίστηκε να της προσφέρει άσυλο στην πόλη του. Έπειτα έστησε την εκδίκησή της. Προσποιούμενη ότι συμφιλιώθηκε με τον Ιάσονα, έστειλε στη νύφη δώρα γάμου με τα χέρια των παιδιών της: έναν λεπτοϋφασμένο πέπλο και ένα χρυσό στεφάνι, ποτισμένα με δηλητήριο. Μόλις η Γλαύκη τα φόρεσε, πήραν φωτιά και εκείνη πέθανε. Ο πατέρας της, που έτρεξε να τη βοηθήσει, πέθανε επίσης.

Απέμενε το τελευταίο και πιο τρομερό βήμα. Η Μήδεια πάλεψε με τον ίδιο της τον εαυτό σε έναν από τους πιο γνωστούς μονολόγους του αρχαίου θεάτρου. Αγαπούσε τα παιδιά της και γνώριζε πόσο φρικτή ήταν η πράξη που σχεδίαζε. Στο τέλος, όμως, άφησε τον θυμό να νικήσει και τα σκότωσε, για να προκαλέσει στον Ιάσονα τη μεγαλύτερη δυνατή οδύνη. Η τραγωδία παρουσιάζει αυτή την απόφαση ως καταστροφική πράξη και όχι ως δικαιολογημένη τιμωρία.

Όταν ο Ιάσων έφτασε αλλόφρων στο σπίτι της, η Μήδεια εμφανίστηκε ψηλά στον ουρανό, πάνω σε άρμα που το έσερναν φτερωτοί δράκοντες και της το είχε δώσει ο παππούς της, ο Ήλιος. Απέκρουσε τις κατάρες του, δεν του επέτρεψε να θάψει τα παιδιά και έφυγε προς την Αθήνα, αφήνοντάς τον χωρίς τη νέα του σύζυγο και χωρίς παιδιά.

Η τραγωδία του Ευριπίδη παρουσιάστηκε το 431 π.Χ. και είναι η γνωστότερη εκδοχή του μύθου. Δεν ήταν όμως η μοναδική: ο Ψευδο-Απολλόδωρος διασώζει και μια παράδοση στην οποία οι Κορίνθιοι σκότωσαν τα παιδιά. Στο έργο του Ευριπίδη, η Μήδεια είναι συγχρόνως αδικημένη ξένη, προδομένη γυναίκα και υπεύθυνη για μια ακραία πράξη. Το ότι υπέφερε δεν αναιρεί την ευθύνη της· η ιστορία δείχνει πού μπορεί να οδηγήσει η απόγνωση όταν γίνεται εκδίκηση.