Ο Σίσυφος

Μια παράδοση λέει ότι αποκάλυψε ένα μυστικό του Δία. Όταν ο θεός άρπαξε την Αίγινα, την κόρη του ποταμού Ασωπού, ο Σίσυφος είχε δει τα πάντα. Μαρτύρησε στον πατέρα της ποιος την είχε πάρει, με αντάλλαγμα μια πηγή με καθαρό νερό στην Ακροκόρινθο. Σε μεταγενέστερη συνέχεια της ιστορίας, ο Δίας έστειλε τον ίδιο τον Θάνατο να πάρει τον Σίσυφο.

Ο Σίσυφος όμως δεν σκόπευε να πεθάνει. Υποδέχτηκε τον Θάνατο ευγενικά, τον ξεγέλασε και τον έδεσε με γερές αλυσίδες. Το αποτέλεσμα ήταν απίστευτο: όσο ο Θάνατος έμενε δεμένος, κανένας άνθρωπος στη γη δεν πέθαινε πια. Η τάξη του κόσμου είχε χαλάσει, μέχρι που ο θεός του πολέμου, ο Άρης, ελευθέρωσε τον Θάνατο και παρέδωσε τον Σίσυφο στον Κάτω Κόσμο.

Ακόμη και τότε, ο πονηρός βασιλιάς είχε έτοιμο σχέδιο. Πριν πεθάνει, είχε πει στη γυναίκα του να μην του προσφέρει τις συνηθισμένες νεκρικές τιμές. Στον Κάτω Κόσμο παραπονέθηκε ότι εκείνη είχε παραμελήσει το καθήκον της και ζήτησε να επιστρέψει προσωρινά για να τη συνετίσει. Άλλες πηγές λένε ότι έπεισε την Περσεφόνη και άλλες τον Άδη. Μόλις είδε ξανά το φως, παραβίασε την υπόσχεσή του και αρνήθηκε να επιστρέψει, ώσπου ο Ερμής τον οδήγησε πάλι με τη βία στον Κάτω Κόσμο.

Στον Κάτω Κόσμο τον περίμενε μια ατελείωτη τιμωρία: έπρεπε να σπρώχνει έναν τεράστιο βράχο σε έναν ανηφορικό λόφο. Κάθε φορά που έφτανε λίγο πριν από την κορυφή, ο βράχος του ξέφευγε και κυλούσε πάλι κάτω. Και ο Σίσυφος κατέβαινε, ιδρωμένος και εξαντλημένος, για να ξεκινήσει από την αρχή — για πάντα.

Ο Όμηρος περιγράφει αυτή την εικόνα στην Οδύσσεια, χωρίς να εξηγεί γιατί τιμωρήθηκε ο Σίσυφος. Οι μεταγενέστεροι αφηγητές συνέδεσαν την ποινή με τα πολλά τεχνάσματά του. Από τον μύθο γεννήθηκε και η έκφραση «σισύφειο έργο» για μια κοπιαστική δουλειά που αρχίζει ξανά και ξανά χωρίς να ολοκληρώνεται.