Το δαχτυλίδι του Πολυκράτη

Είχε στόλο με εκατό καράβια και χίλιους τοξότες.

Φίλος του ήταν ο Άμασις, ο βασιλιάς της Αιγύπτου.

Κάποια στιγμή ο Άμασις του έγραψε ένα γράμμα που δεν έμοιαζε με γράμμα φίλου.

Του έλεγε ότι χαίρεται για τις επιτυχίες του — αλλά ότι δεν του αρέσουν.

«Ξέρω ότι οι θεοί φθονούν», έγραφε. «Δεν έχω δει ποτέ άνθρωπο που να πετυχαίνει σε όλα και να τελειώνει καλά».

Και του έδινε μια συμβουλή. Να βρει το πράγμα που αγαπάει πιο πολύ από όλα και να το καταστρέψει μόνος του. Έτσι, θα έχει κι αυτός έναν πόνο, και οι θεοί θα ησυχάσουν.

Ο Πολυκράτης το σκέφτηκε και βρήκε ότι το αγαπημένο του πράγμα ήταν ένα δαχτυλίδι: χρυσό, με πράσινο σμαράγδι, δουλεμένο από διάσημο τεχνίτη.

Βγήκε με πενήντα κουπιά ανοιχτά στη θάλασσα.

Και όταν ήταν αρκετά μακριά, μπροστά σε όλους, έβγαλε το δαχτυλίδι και το πέταξε στο νερό.

Γύρισε στο παλάτι λυπημένος.

Πέντε ή έξι μέρες αργότερα, ένας ψαράς έπιασε ένα πολύ μεγάλο και ωραίο ψάρι.

Σκέφτηκε ότι ένα τέτοιο ψάρι δεν πρέπει να πουληθεί στην αγορά. Το πήγε δώρο στον Πολυκράτη.

Ο τύραννος τον ευχαρίστησε και τον κάλεσε το βράδυ σε δείπνο.

Οι υπηρέτες πήγαν το ψάρι στην κουζίνα και το άνοιξαν.

Μέσα του βρήκαν το δαχτυλίδι.

Έτρεξαν χαρούμενοι στον Πολυκράτη να του το δώσουν. Εκείνος κατάλαβε ότι κάτι θεϊκό είχε συμβεί και έγραψε στον Άμασι όλη την ιστορία.

Ο Άμασις διάβασε το γράμμα και έκανε κάτι ψυχρό.

Έστειλε κήρυκα στη Σάμο και διέλυσε τη φιλία τους.

Είπε ότι δεν το κάνει από κακία: το κάνει για να μη χρειαστεί κάποτε να πονέσει για έναν φίλο. Γιατί κατάλαβε ότι αυτός ο άνθρωπος θα τελειώσει άσχημα, και κανείς δεν μπορεί να το σταματήσει.

Ο Ηρόδοτος συνεχίζει την ιστορία μερικές σελίδες πιο κάτω.

Ένας Πέρσης διοικητής, ο Οροίτης, κάλεσε τον Πολυκράτη στην απέναντι ακτή με μια υπόσχεση: ότι θα του δώσει τεράστια ποσά χρυσού για να τον βοηθήσει.

Ο μάντης του τον προειδοποίησε. Η κόρη του τον παρακάλεσε να μην πάει· του είπε ότι είδε όνειρο ότι ο πατέρας της κρέμεται στον αέρα, τον πλένει ο Δίας και τον αλείφει ο Ήλιος.

Πήγε.

Ο Οροίτης τον σκότωσε αμέσως και κρέμασε το σώμα του σε έναν σταυρό.

Και ο Ηρόδοτος προσθέτει μία μόνο πρόταση, χωρίς σχόλιο: ότι έτσι το όνειρο της κόρης του βγήκε αληθινό — γιατί, κρεμασμένος εκεί ψηλά, τον έπλενε η βροχή και τον άλειφε ο ήλιος.