Μυθολογία · Επίπεδο Β1
Ο Απόλλωνας, ο Πύθωνας και οι Δελφοί
Η νίκη του θεού, η ίδρυση του μαντείου και οι διαφορετικές αρχαίες παραδόσεις.
Στους πρόποδες του Παρνασσού βρισκόταν ένας πανάρχαιος ιερός τόπος. Σύμφωνα με ορισμένες παραδόσεις, το μαντείο ανήκε αρχικά στη Γη ή στη Θέμιδα. Εκεί ζούσε ένα τεράστιο φίδι ή δράκαινα: ο Πύθωνας.
Οι πηγές δεν διηγούνται όλες την ίδια ιστορία. Σε μια μεταγενέστερη εκδοχή, η Ήρα έστειλε τον Πύθωνα να κυνηγήσει τη Λητώ, όταν εκείνη έψαχνε τόπο για να γεννήσει τον Απόλλωνα και την Άρτεμη. Στον Ομηρικό Ύμνο στον Απόλλωνα, όμως, η δράκαινα δεν κυνηγά τη Λητώ αλλά ανατρέφει τον φοβερό Τυφώνα.
Σε μία αφήγηση, ο Απόλλωνας ήταν μόλις τεσσάρων ημερών όταν πήγε στον Παρνασσό με το τόξο και τα βέλη του. Σε άλλες πηγές εμφανίζεται μεγαλύτερος και αναζητά τόπο για να ιδρύσει το μαντείο του.
Οι περιγραφές της μάχης επίσης διαφέρουν. Ο Ομηρικός Ύμνος μιλά για μία δυνατή βολή, ενώ μεταγενέστεροι συγγραφείς αναφέρουν πολλά βέλη. Το φίδι έπεσε νεκρό και ο Απόλλωνας έγινε κύριος του ιερού τόπου.
Η ιέρεια που έδινε τους χρησμούς ονομάστηκε Πυθία, ενώ οι αγώνες που γίνονταν στους Δελφούς ονομάστηκαν Πύθια. Ο Ομηρικός Ύμνος συνδέει το όνομα «Πυθώ» με το ρήμα «πύθομαι», επειδή το σώμα της δράκαινας σάπισε εκεί.
Και τότε έγινε αυτό που κάνει τον μύθο ενδιαφέροντα.
Σε ορισμένες παραδόσεις, ο φόνος του Πύθωνα προκάλεσε μίασμα, επειδή το φίδι συνδεόταν με τη Γη. Γι' αυτό ο θεός έπρεπε να υποβληθεί σε καθαρμό. Αυτή η συνέχεια, ωστόσο, δεν υπάρχει σε όλες τις αρχαίες αφηγήσεις.
Μια δελφική παράδοση έλεγε ότι ο Απόλλωνας έφυγε προς την κοιλάδα των Τεμπών, όπου καθάρθηκε, και έπειτα επέστρεψε στους Δελφούς με ένα κλαδί δάφνης. Η υπηρεσία του ως βοσκού στα κοπάδια του βασιλιά Αδμήτου ανήκει σε διαφορετικό μύθο και δεν αποτελεί απλώς άλλη εκδοχή αυτού του ταξιδιού.
Σε μια γιορτή που τελούνταν κάθε οκτώ χρόνια, οι Δελφοί αναπαριστούσαν μέρη αυτής της παράδοσης. Ένα αγόρι υποδυόταν τον θεό, έφευγε προς τα Τέμπη και επέστρεφε με δάφνη.
Στον ναό του Απόλλωνα ήταν χαραγμένα τα περίφημα δελφικά παραγγέλματα «Γνώθι σαυτόν» και «Μηδέν άγαν».
Η παράδοση του καθαρμού δίνει στον μύθο μια ασυνήθιστη πλευρά: ακόμη και η νίκη ενός θεού μπορούσε να αφήσει πίσω της μίασμα. Μπορούμε να τη διαβάσουμε ως υπενθύμιση ότι μια πράξη έχει συνέπειες, ακόμη κι όταν φαίνεται δικαιολογημένη.