Μυθολογία · Επίπεδο Γ1
Ο Ιππόλυτος και η Φαίδρα
Ένας απαγορευμένος έρωτας, μια συκοφαντία και μια κατάρα που δεν μπορεί να ανακληθεί.
Στον Ιππόλυτο του Ευριπίδη, η Αφροδίτη τιμωρεί όποιον περιφρονεί τη δύναμή της. Για να καταστρέψει τον Ιππόλυτο, γεννά έναν απαγορευμένο έρωτα στην καρδιά της μητριάς του, της Φαίδρας.
Ο Ιππόλυτος, γιος του Θησέα και μιας Αμαζόνας, είχε αφιερώσει τη ζωή του στην Άρτεμη, τη θεά του κυνηγιού. Παρέμενε αγνός, μακριά από τον έρωτα και τον γάμο, και αρνιόταν ανοιχτά να τιμήσει την Αφροδίτη. Η θεά του έρωτα αποφάσισε να τον συντρίψει. Όργανό της, χωρίς να το θέλει, θα γινόταν η Φαίδρα, σύζυγος του Θησέα και μητριά του νέου.
Η Αφροδίτη άναψε στην καρδιά της Φαίδρας έναν έρωτα ένοχο και αθεράπευτο για τον Ιππόλυτο. Η βασίλισσα πάλεψε σιωπηλά με το πάθος της· προτίμησε να μαραζώνει από ασιτία και ντροπή παρά να προδώσει τον άντρα της και το όνομά της, αποφασισμένη να πεθάνει με το μυστικό της. Η γριά τροφός της όμως, βλέποντάς τη να σβήνει, της απέσπασε την αλήθεια — και, θέλοντας να τη σώσει, αποκάλυψε το πάθος στον ίδιο τον Ιππόλυτο, αφού πρώτα τον δέσμευσε με όρκο σιωπής.
Ο νέος αναπήδησε με αποτροπιασμό. Ξέσπασε σε έναν σφοδρό λόγο κατά των γυναικών και της απάτης, όμως, πιστός στον όρκο του, δεν αποκάλυψε τίποτε στον πατέρα του. Για τη Φαίδρα η ντροπή είχε πλέον μάρτυρες· ο θάνατος έμενε ο μόνος δρόμος. Πριν κρεμαστεί, άφησε ένα ψεύτικο μήνυμα, για να προστατεύσει τη φήμη και τα παιδιά της αλλά και να τιμωρήσει τον Ιππόλυτο. Η πινακίδα κατηγορούσε τον νέο ότι την είχε βιάσει.
Ο Θησέας, επιστρέφοντας, βρήκε τη γυναίκα του νεκρή και το γραπτό της στο χέρι της. Τυφλωμένος από πόνο και οργή, δεν περίμενε να ερευνήσει την κατηγορία. Ο Ιππόλυτος αρνήθηκε την ενοχή του, αλλά ο όρκος του δεν του επέτρεπε να αποκαλύψει όσα είχε πει η τροφός. Ο Θησέας τον καταδίκασε σε εξορία και χρησιμοποίησε εναντίον του μία από τις τρεις ευχές που του είχε παραχωρήσει ο Ποσειδώνας: ζήτησε από τον θεό να θανατώσει τον γιο του.
Καθώς ο νέος έφευγε με το άρμα του κατά μήκος της θάλασσας, ένα πελώριο κύμα υψώθηκε και ξέβρασε στη στεριά έναν τερατώδη ταύρο. Τα άλογα αφηνίασαν, το άρμα συντρίφτηκε στα βράχια και ο Ιππόλυτος, μπλεγμένος στα ηνία, σύρθηκε βαριά τραυματισμένος στο χώμα. Τότε εμφανίστηκε η Άρτεμη και αποκάλυψε στον Θησέα το σχέδιο της Αφροδίτης, την αποκάλυψη της τροφού, το ψεύτικο γράμμα της Φαίδρας και την αθωότητα του γιου του.
Οι υπηρέτες έφεραν τον ετοιμοθάνατο Ιππόλυτο μπροστά στον πατέρα του. Ο νέος βρήκε τη δύναμη να τον συγχωρήσει και να τον απαλλάξει από την ευθύνη για τον φόνο του. Ο σωζόμενος Ιππόλυτος παρουσιάστηκε το 428 π.Χ. και κέρδισε το πρώτο βραβείο. Η τραγωδία εξετάζει τη σύγκρουση του πάθους με την αιδώ, αλλά και το τίμημα μιας ακραίας αφοσίωσης στην τιμή και στον όρκο.