Μυθολογία · Επίπεδο Β1
Ο Γηρυόνης και οι στήλες
Ταξίδεψε ως το τέλος του κόσμου — και δανείστηκε το κύπελλο του Ήλιου για να φτάσει.
Ο δέκατος άθλος έστειλε τον Ηρακλή πιο μακριά από κάθε άλλον: στην Ερύθεια, ένα νησί στη δύση, πέρα από τα σύνορα του γνωστού κόσμου. Εκεί ζούσε ο Γηρυόνης.
Ο Γηρυόνης ήταν ένα παράξενο πλάσμα με τρία ενωμένα σώματα. Οι ποιητές και οι καλλιτέχνες δεν τον παρουσίαζαν πάντα με τον ίδιο αριθμό κεφαλιών, χεριών και ποδιών. Είχε ένα κοπάδι από κόκκινα βόδια, και τα φύλαγαν δύο: ο βοσκός Ευρυτίων και ένας σκύλος με δύο κεφάλια, ο Όρθρος — αδελφός του Κέρβερου.
Για να φτάσει εκεί, ο Ηρακλής διέσχισε την Ευρώπη και την Αφρική. Στο σημείο όπου οι δύο ήπειροι σχεδόν αγγίζονται, έστησε δύο Ηράκλειες Στήλες ως σημάδια του ταξιδιού του. Αργότερα οι Στήλες ταυτίστηκαν με το στενό του Γιβραλτάρ. Η βόρεια είναι ο Βράχος του Γιβραλτάρ, ενώ για τη νότια έχουν προταθεί το Τζέμπελ Μούσα και το Μόντε Άτσο.
Στην έρημο η ζέστη τον εξάντλησε. Έκανε τότε κάτι που δεν είχε τολμήσει κανείς: σήκωσε το τόξο του και το σημάδεψε τον Ήλιο.
Ο Ήλιος δεν θύμωσε. Αντίθετα, εντυπωσιάστηκε τόσο από το θράσος του που του δάνεισε το χρυσό κύπελλο με το οποίο ταξιδεύει κάθε νύχτα από τη δύση πίσω στην ανατολή.
Με αυτό ο Ηρακλής πέρασε τον Ωκεανό και έφτασε στο νησί.
Σκότωσε πρώτα τον σκύλο με το ρόπαλο, μετά τον βοσκό. Ο Γηρυόνης όρμησε με τρεις ασπίδες και τρία δόρατα.
Ο Ηρακλής τον σκότωσε με βέλος. Ο ποιητής Στησίχορος περιέγραφε το βέλος να περνά το κράνος και να χτυπά ένα από τα κεφάλια του Γηρυόνη. Οι αρχαίες πηγές δεν λένε ότι ένα βέλος πέρασε μέσα και από τα τρία σώματά του.
Ο Στησίχορος έγραψε γι' αυτόν ένα μεγάλο ποίημα, τη Γηρυονηίδα. Σε ένα σωζόμενο απόσπασμα ο Γηρυόνης αναρωτιέται αν είναι αθάνατος ή αν θα γεράσει και θα πεθάνει σαν άνθρωπος. Αποφασίζει ότι είναι πιο έντιμο να πολεμήσει παρά να αφήσει τον Ηρακλή να πάρει τα βόδια του. Έτσι το ποίημα δίνει φωνή και ηρωικά αισθήματα στον αντίπαλο του Ηρακλή.
Ο δρόμος της επιστροφής ήταν μακρύς και γεμάτος κινδύνους. Ο Ηρακλής οδήγησε το κοπάδι μέσα από τις δυτικές χώρες και την Ιταλία. Αντιμετώπισε ληστές και άλλους εχθρούς, ενώ ένα από τα βόδια πέρασε κολυμπώντας στη Σικελία.
Όταν έφτασε στη Θράκη, η Ήρα έστειλε μια αλογόμυγα που σκόρπισε τα ζώα. Ο Ηρακλής κατάφερε να μαζέψει τα περισσότερα, ενώ όσα έμειναν έγιναν άγρια.
Όταν έφτασε τελικά στις Μυκήνες, παρέδωσε τα βόδια στον Ευρυσθέα. Ο άθλος δεν τελείωσε με τον θάνατο του Γηρυόνη: ο Ηρακλής έπρεπε ακόμη να οδηγήσει το κοπάδι από την άκρη του κόσμου μέχρι την Ελλάδα.