Μυθολογία · Επίπεδο Γ1
Οι Πιερίδες και ο Θάμυρις
Δύο διαφορετικές ιστορίες για ανθρώπους που τόλμησαν να συναγωνιστούν τις Μούσες.
Στις «Μεταμορφώσεις» του Οβιδίου, ο πλούσιος Πίερος από την Πέλλα και η Ευίππη από την Παιονία είχαν εννιά κόρες. Οι νέες ήταν υπερήφανες επειδή ήταν εννιά, όσες και οι Μούσες, και πίστευαν ότι μπορούσαν να τις νικήσουν στο τραγούδι.
Ταξίδεψαν μέσα από πολλές πόλεις και προκάλεσαν τις θεές σε αγώνα. Κριτές έγιναν οι νύμφες της περιοχής.
Μία από τις Πιερίδες τραγούδησε πρώτη. Περιέγραψε τον Τυφώνα να τρομάζει τους θεούς, οι οποίοι έφυγαν στην Αίγυπτο και μεταμορφώθηκαν σε ζώα για να κρυφτούν. Με αυτόν τον χλευασμό παρουσίασε τους Γίγαντες ως γενναίους και τους θεούς ως δειλούς.
Μετά τραγούδησε η Καλλιόπη για τις Μούσες. Το μεγάλο τραγούδι της μιλούσε για τη Δήμητρα και την αρπαγή της Περσεφόνης. Περιλάμβανε επίσης τις ιστορίες της Αρέθουσας και του Τριπτόλεμου.
Οι νύμφες ψήφισαν ομόφωνα.
Οι Πιερίδες δεν δέχτηκαν την ήττα. Άρχισαν να φωνάζουν, να βρίζουν και να απειλούν. Και τότε, γράφει ο Οβίδιος, καθώς φώναζαν, τα λόγια τους άρχισαν να αλλάζουν: οι φωνές τους έγιναν πιο κοφτές, τα χέρια τους γέμισαν φτερά, το πρόσωπό τους μάκρυνε σε ράμφος.
Έγιναν καρακάξες. Ο Οβίδιος λέει ότι διατήρησαν τη δυνατή φωνή, τη φλυαρία και την ικανότητα να μιμούνται ήχους.
Ξεχωριστή είναι η ιστορία του Θάμυρη.
Ο Θάμυρις ήταν Θρακιώτης και σπουδαίος τραγουδιστής. Στην Ιλιάδα καυχήθηκε ότι θα νικούσε ακόμη και τις Μούσες, αν τραγουδούσαν εναντίον του. Η απαίτησή του να αποκτήσει ερωτική σχέση με όλες ως έπαθλο εμφανίζεται στον μεταγενέστερο Απολλόδωρο, όχι στον Όμηρο.
Έχασε.
Οι Μούσες δεν τον μεταμόρφωσαν. Ο Όμηρος λέει ότι τον σακάτεψαν, του πήραν τη θεϊκή ικανότητα του τραγουδιού και τον έκαναν να ξεχάσει πώς παίζεται η λύρα. Δεν διευκρινίζει ότι τον τύφλωσαν. Η τύφλωση αναφέρεται καθαρά στον Απολλόδωρο.
Ο Πλάτωνας, στο τέλος της Πολιτείας, βάζει την ψυχή του Θάμυρη να διαλέγει την επόμενη ζωή της. Διαλέγει να γίνει αηδόνι — το πουλί που τραγουδάει και δεν χρειάζεται μάτια.
Και οι δύο ιστορίες προειδοποιούν για την αλαζονεία, αλλά παρουσιάζουν επίσης θεές που επιβάλλουν πολύ σκληρές τιμωρίες στους ηττημένους. Οι Πιερίδες διατηρούν τη φωνή τους, αλλά δεν μπορούν πια να τραγουδήσουν ως άνθρωποι. Ο Θάμυρις χάνει την ίδια την τέχνη για την οποία καυχήθηκε. Ο αναγνώστης μπορεί να καταλάβει την προειδοποίηση χωρίς να θεωρήσει δίκαιη κάθε θεϊκή τιμωρία.