Η Ησιόνη και η πρώτη άλωση της Τροίας

Στον Όμηρο, ο Ποσειδώνας έχτισε τα τείχη της πόλης, ενώ ο Απόλλωνας έβοσκε τα κοπάδια του βασιλιά στην Ίδη. Ο Απολλόδωρος δίνει διαφορετική εκδοχή: οι δύο θεοί πήραν ανθρώπινη μορφή και συμφώνησαν να οχυρώσουν την πόλη για να δοκιμάσουν τον χαρακτήρα του Λαομέδοντα.

Όταν τελείωσε ο χρόνος της υπηρεσίας, ο Λαομέδων αρνήθηκε να τους πληρώσει. Στην Ιλιάδα τούς απείλησε ότι θα τους δέσει, θα τους πουλήσει σε μακρινά νησιά και θα τους κόψει τα αυτιά.

Ο Απόλλωνας έστειλε λοιμό. Ο Ποσειδώνας έστειλε ένα θαλάσσιο τέρας που έβγαινε από τα κύματα και απειλούσε τους κατοίκους.

Σύμφωνα με τον Απολλόδωρο, ένας χρησμός έλεγε ότι η συμφορά θα σταματούσε μόνο αν ο Λαομέδων άφηνε την κόρη του, την Ησιόνη, ως λεία στο τέρας. Ο βασιλιάς την έδεσε κοντά στα βράχια της ακτής. Η Ησιόνη δεν είχε επιλέξει αυτή τη δοκιμασία· η απόφαση του πατέρα της ήταν άδικη και σκληρή.

Εκείνη τη στιγμή περνούσε από εκεί ο Ηρακλής, γυρίζοντας από τη χώρα των Αμαζόνων.

Πρότεινε μια συμφωνία: θα νικούσε το τέρας και ο Λαομέδων θα του έδινε τα θεϊκά άλογα — εκείνα που είχε πάρει ως αποζημίωση όταν ο Δίας πήρε τον Γανυμήδη.

Ο βασιλιάς δέχτηκε.

Ο Ηρακλής νίκησε το τέρας και ελευθέρωσε την Ησιόνη. Η γνωστή ιστορία ότι μπήκε στο στόμα του τέρατος, έμεινε τρεις ημέρες στην κοιλιά του και έχασε τα μαλλιά του ανήκει σε πολύ μεταγενέστερη παραλλαγή.

Ο Λαομέδων, όμως, αρνήθηκε να του δώσει τα άλογα που είχε υποσχεθεί.

Ήταν η δεύτερη φορά που ο ίδιος άνθρωπος έκανε το ίδιο πράγμα.

Ο Ηρακλής απείλησε ότι θα πολεμήσει την Τροία και έφυγε. Αργότερα επέστρεψε με στρατό και, στην εκδοχή του Απολλόδωρου, με δεκαοκτώ πλοία. Κατέλαβε την πόλη. Η αρχαία αφήγηση λέει ότι στη μάχη σκοτώθηκαν ο Λαομέδων και οι γιοι του, εκτός από τον Ποδάρκη. Η βία αυτή αποτελεί μέρος του μύθου, αλλά δεν παρουσιάζεται ως κάτι ηρωικό ή αξιοθαύμαστο.

Σύμφωνα με τα ήθη της αρχαίας πολεμικής αφήγησης, ο Ηρακλής παρέδωσε την Ησιόνη στον Τελαμώνα, ο οποίος είχε μπει πρώτος στην πόλη. Η ίδια δεν ρωτήθηκε — κάτι που σήμερα αναγνωρίζουμε ως άδικο. Της επέτρεψε, πάντως, να διαλέξει έναν αιχμάλωτο για να τον ελευθερώσει.

Διάλεξε τον μικρό της αδελφό. Τον εξαγόρασε βγάζοντας το πέπλο της από το κεφάλι της.

Το αγόρι λεγόταν Ποδάρκης. Από εκείνη τη μέρα τον έλεγαν Πρίαμο. Ο Απολλόδωρος συνδέει το όνομα με το αρχαίο ρήμα «πρίαμαι», που σημαίνει «αγοράζω». Πρόκειται για ερμηνεία του μύθου και όχι για βέβαιη ετυμολογία.

Ο Ηρακλής έδωσε το βασίλειο στον Πρίαμο. Εκείνος ήταν αργότερα ο βασιλιάς της Τροίας στον μεγάλο Τρωικό πόλεμο. Ο Αίας, γιος του Τελαμώνα από άλλη μητέρα, πολέμησε τότε με τους Αχαιούς. Ο Τεύκρος, γιος του Τελαμώνα και της Ησιόνης, ήταν επομένως ανιψιός του Πριάμου αλλά επίσης πολέμησε στην αντίπαλη πλευρά.

Η ιστορία τοποθετεί μια παλαιότερη άλωση πριν από τον γνωστό Τρωικό πόλεμο και συνδέει στενά τις οικογένειες των δύο πλευρών. Μπορούμε επίσης να τη διαβάσουμε ως ιστορία για την επαναλαμβανόμενη αθέτηση του λόγου του Λαομέδοντα: πρώτα δεν τήρησε τη συμφωνία με τους θεούς και ύστερα την υπόσχεση προς τον Ηρακλή.