Μυθολογία · Επίπεδο Β1
Ο Μαρσύας και ο αυλός
Ένας μουσικός αγώνας με άδικο και πολύ σκληρό τέλος.
Ο Πίνδαρος λέει ότι η Αθηνά έφτιαξε κάποτε τον αυλό, για να μιμηθεί με τη μουσική το θρηνητικό τραγούδι των Γοργόνων. Σε μια μεταγενέστερη εκδοχή, όμως, είδε στο νερό τα μάγουλά της να φουσκώνουν καθώς έπαιζε και πέταξε το όργανο μακριά.
Τον βρήκε ένας Σάτυρος, ο Μαρσύας. Έμαθε να παίζει και έγινε εξαιρετικός μουσικός.
Τελικά τόλμησε να αναμετρηθεί με τον ίδιο τον Απόλλωνα, τον θεό της μουσικής.
Συμφώνησαν να κάνουν έναν αγώνα και ο νικητής να μπορεί να μεταχειριστεί τον ηττημένο όπως ήθελε. Σε ορισμένες πηγές κριτές ήταν οι Μούσες.
Ο Μαρσύας δέχτηκε.
Ο Μαρσύας έπαιξε τον αυλό και ο Απόλλωνας τη λύρα. Οι πηγές δίνουν διαφορετικές εξηγήσεις για το πώς κρίθηκε ο αγώνας.
Στον Απολλόδωρο ο Απόλλωνας γύρισε τη λύρα ανάποδα και συνέχισε να παίζει. Ζήτησε από τον Μαρσύα να κάνει το ίδιο με τον αυλό του.
Ο Μαρσύας δεν μπορούσε να παίξει το όργανό του ανάποδα και έχασε. Ο Διόδωρος αφηγείται διαφορετικά το επεισόδιο: ο Απόλλωνας έπαιξε και τραγούδησε μαζί, κάτι που ο αυλητής δεν μπορούσε να κάνει.
Η τιμωρία ήταν δυσανάλογα σκληρή. Ο Απόλλωνας κρέμασε τον Μαρσύα από ένα δέντρο, του αφαίρεσε το δέρμα και τον σκότωσε. Ο Οβίδιος λέει ότι από τα δάκρυα των Νυμφών, των Σατύρων, των βοσκών και όλων όσοι τον αγαπούσαν γεννήθηκε ο ποταμός Μαρσύας στη Φρυγία.
Η πρόκληση προς έναν θεό μπορούσε να ερμηνευτεί στην αρχαιότητα ως ύβρις. Ωστόσο, η αφήγηση φανερώνει επίσης μια τεράστια διαφορά δύναμης: ο Απόλλωνας θέτει έναν όρο και επιβάλλει μια τιμωρία πολύ βαρύτερη από το σφάλμα. Ένας σημερινός αναγνώστης δεν χρειάζεται να θεωρήσει αυτή τη βία δίκαιη για να καταλάβει την προειδοποίηση του μύθου.