Ο Κάδμος και οι Σπαρτοί

Κουρασμένος από την αναζήτηση, πήγε στους Δελφούς και ρώτησε τι να κάνει. Ο χρησμός ήταν παράξενος: να σταματήσει να ψάχνει, να ακολουθήσει μια αγελάδα που θα συναντούσε βγαίνοντας, και να χτίσει πόλη εκεί όπου εκείνη θα ξάπλωνε από την κούραση.

Ο Κάδμος την ακολούθησε. Στη Βοιωτία η αγελάδα ξάπλωσε και εκείνος αποφάσισε να ιδρύσει εκεί μια πόλη, τη μελλοντική Θήβα.

Ο Κάδμος έστειλε τους άντρες του σε μια κοντινή πηγή να φέρουν νερό για τη θυσία. Δεν γύρισε κανείς. Την πηγή τη φύλαγε ένας δράκοντας, ιερός στον Άρη, που τους σκότωσε όλους.

Ο Κάδμος πήγε στην πηγή και σκότωσε τον δράκοντα. Οι αρχαίες αφηγήσεις διαφέρουν στις λεπτομέρειες: άλλοτε χρησιμοποιεί πέτρα και άλλοτε το όπλο του.

Καθώς στεκόταν πάνω από το σώμα, η Αθηνά εμφανίστηκε και του έδωσε μια οδηγία που δεν εξήγησε: να βγάλει μερικά από τα δόντια του δράκοντα και να τα σπείρει στη γη σαν σπόρους.

Το έκανε. Και το χώμα άρχισε να κινείται.

Πρώτα φάνηκαν αιχμές από δόρατα, μετά κράνη, μετά ώμοι. Από κάθε δόντι ξεπήδησε ένας οπλισμένος πολεμιστής. Τους ονόμασαν Σπαρτούς, «τους σπαρμένους». Μέσα σε λίγα λεπτά ο Κάδμος είχε απέναντί του έναν ολόκληρο πλήθος πολεμιστών απέναντί του.

Σύμφωνα με τον Απολλόδωρο, ο Κάδμος πέταξε μια πέτρα ανάμεσά τους.

Οι πολεμιστές νόμισαν ότι η πέτρα είχε έρθει από κάποιον δικό τους και άρχισαν να αλληλοσκοτώνονται. Η σύγκρουση σταμάτησε μόνο όταν είχαν απομείνει πέντε.

Οι πέντε Σπαρτοί βοήθησαν τον Κάδμο να ιδρύσει την πόλη. Η παράδοση τούς θεωρούσε προγόνους σημαντικών οικογενειών της Θήβας, γεννημένους από την ίδια τη γη της.

Ο Κάδμος όμως έπρεπε να εξιλεωθεί, επειδή ο δράκοντας ανήκε στον Άρη. Ο Απολλόδωρος λέει ότι υπηρέτησε τον θεό για ένα αρχαίο «αιώνιο έτος», το οποίο αντιστοιχούσε σε οκτώ κοινά χρόνια. Έπειτα παντρεύτηκε την Αρμονία, κόρη του Άρη και της Αφροδίτης, και οι θεοί τίμησαν τον γάμο τους.

Μια άλλη παράδοση συνδέει τον Κάδμο με τη γραφή. Ο Ηρόδοτος γράφει ότι οι Φοίνικες που ήρθαν μαζί του έφεραν στην Ελλάδα τα φοινικικά γράμματα. Οι Έλληνες τα προσάρμοσαν στη γλώσσα τους, ενώ ο ιστορικός αναφέρει και επιγραφές με «καδμήια γράμματα».

Η εικόνα των σπαρμένων δοντιών έγινε ισχυρό σύμβολο: από κάτι μικρό και κρυμμένο στη γη μπορεί να ξεπηδήσει ξαφνικά μια μεγάλη σύγκρουση.