Ο Υάκινθος

Ο θεός άφηνε το τόξο και τη λύρα του και ερχόταν στη Σπάρτη σαν απλός άνθρωπος. Πήγαιναν μαζί για κυνήγι στα βουνά, κολυμπούσαν στον ποταμό Ευρώτα και προπονούνταν στους αθλητικούς αγώνες.

Ένα μεσημέρι έπαιζαν δίσκο. Ο Απόλλωνας πέταξε πρώτος. Ο δίσκος ανέβηκε ψηλά, πέρασε τα σύννεφα και έπεσε πολύ μακριά — κανένας άνθρωπος δεν μπορούσε να ρίξει τόσο μακριά.

Ο Υάκινθος ενθουσιάστηκε και έτρεξε να τον πιάσει πριν σταματήσει, για να δείξει ότι ήταν γρήγορος.

Ο δίσκος χτύπησε στο σκληρό χώμα, αναπήδησε και τον βρήκε στο κεφάλι.

Ο Απόλλωνας έτρεξε και τον κράτησε. Δοκίμασε όλα τα βότανα που ήξερε — ήταν ο θεός της ιατρικής, ο πατέρας του Ασκληπιού. Κανένα δεν έκανε τίποτα.

Μερικοί λένε ότι φταίει ο Ζέφυρος, ο δυτικός άνεμος, που ζήλευε τη φιλία τους και φύσηξε τον δίσκο επίτηδες. Οι περισσότεροι λένε απλώς ότι ήταν ατύχημα.

Ο Απόλλωνας είπε τότε κάτι που δεν είχε πει ποτέ θεός: ότι θα ήθελε να μπορούσε να πεθάνει στη θέση του — αλλά δεν του επιτρεπόταν, γιατί ήταν αθάνατος.

Αντί γι' αυτό έκανε το μόνο που μπορούσε. Από το αίμα στο χώμα φύτρωσε ένα λουλούδι, ο υάκινθος. Και ο θεός έγραψε πάνω στα πέταλά του δύο γράμματα, «ΑΙ ΑΙ» — τη φωνή του πόνου στα αρχαία ελληνικά.

Στη Σπάρτη γιόρταζαν κάθε καλοκαίρι τα Υακίνθια, μια γιορτή τριών ημερών. Η πρώτη μέρα ήταν πένθος: κανείς δεν τραγουδούσε και δεν φορούσε στεφάνια. Οι επόμενες δύο ήταν γιορτή με χορούς και αγώνες.

Οι Σπαρτιάτες, που δεν σταματούσαν εύκολα έναν πόλεμο, σταματούσαν για τα Υακίνθια.