Μυθολογία · Επίπεδο Γ1
Ο Σαλμωνέας, ο βασιλιάς που έπαιζε τον Δία
Έστησε βροντές από χαλκό και ζήτησε να τον λατρεύουν. Πήρε τον αληθινό κεραυνό.
Ο Σαλμωνέας ήταν αδελφός του Σισύφου και ίδρυσε μια πόλη στην Ήλιδα. Ήταν βασιλιάς, αλλά ο μύθος τον παρουσιάζει εξαιρετικά ματαιόδοξο. Δεν του αρκούσε η ανθρώπινη εξουσία.
Διέταξε τους υπηκόους του να σταματήσουν τις θυσίες στον Δία και να τις προσφέρουν σε αυτόν. Ανακήρυξε τον εαυτό του θεό. Και επειδή ήξερε ότι ο κόσμος δεν πείθεται με ανακοινώσεις, έστησε μια παράσταση.
Σύμφωνα με τον Απολλόδωρο, έδεσε πίσω από το άρμα του ξερά δέρματα και χάλκινα δοχεία, ώστε να κροταλίζουν στον δρόμο σαν βροντή. Παράλληλα, πετούσε αναμμένους δαυλούς προς τον ουρανό και έλεγε ότι δημιουργούσε αστραπές.
Ο Βιργίλιος δίνει μια λίγο διαφορετική εικόνα: ο Σαλμωνέας οδηγεί άρμα με τέσσερα άλογα ανάμεσα στους ανθρώπους της Ήλιδας, κρατά έναν δαυλό και απαιτεί θεϊκές τιμές. Η χάλκινη γέφυρα εμφανίζεται σε άλλες μεταγενέστερες παραδόσεις.
Στο τέλος ο Δίας τού έριξε έναν πραγματικό κεραυνό.
Ο Απολλόδωρος λέει ότι μαζί του καταστράφηκαν η πόλη του και οι κάτοικοί της. Η συλλογική αυτή τιμωρία ανήκει στη σκληρή λογική του αρχαίου μύθου και δεν είναι δίκαιη με τα σημερινά μέτρα. Ο Βιργίλιος τοποθετεί αργότερα τον Σαλμωνέα στα Τάρταρα, επειδή τόλμησε να μιμηθεί τη φωτιά του Δία και τους ήχους του Ολύμπου.
Η τιμωρία του βασιλιά ταιριάζει συμβολικά στην πράξη του: έστησε ένα ομοίωμα της θεϊκής δύναμης, απαίτησε να το δεχτούν ως αληθινό και τελικά χτυπήθηκε από αυτό που προσπαθούσε να αντιγράψει.
Οι αρχαίοι Έλληνες συνέδεαν μια τέτοια αλαζονική υπέρβαση των ανθρώπινων ορίων με την ύβρη. Η ιστορία δεν καταδικάζει απλώς μια θεατρική μίμηση, αλλά την απάτη και την απαίτηση απόλυτης εξουσίας πάνω στους άλλους.