Ο Ερυσίχθων και το ιερό δάσος

Πήρε τους άντρες του και πήγε στο δάσος με τα τσεκούρια. Οι άντρες όμως δίστασαν: ήξεραν σε ποια θεά ανήκε το δέντρο. Τότε ο Ερυσίχθων άρπαξε ο ίδιος το τσεκούρι. «Ακόμα κι αν ήταν η ίδια η θεά», φώναξε, «θα το έκοβα».

Με το πρώτο χτύπημα βγήκε αίμα από τον κορμό. Μέσα από το δέντρο ακούστηκε μια φωνή: ήταν η Δρυάδα, η νύμφη που ζούσε στη βελανιδιά. «Σταμάτα», είπε. «Η Δήμητρα θα το μάθει». Ο Ερυσίχθων δεν σταμάτησε. Συνέχισε μέχρι που το δέντρο έπεσε, και μαζί του πέθανε και η νύμφη.

Οι αδελφές της πήγαν στη Δήμητρα μαυροντυμένες και της τα είπαν όλα. Η θεά άκουσε χωρίς να μιλήσει. Δεν του έστειλε κεραυνό ούτε αρρώστια. Του έστειλε τον Λιμό, την Πείνα — που η ίδια δεν είχε δει ποτέ στη ζωή της, γιατί οι δύο τους δεν επιτρέπεται να συναντηθούν ποτέ.

Η Πείνα βρήκε τον Ερυσίχθωνα να κοιμάται και του φύσηξε τον εαυτό της μέσα στο στόμα. Εκείνος ξύπνησε πεινασμένος. Έφαγε. Πείνασε πάλι. Έφαγε περισσότερο. Όσο περισσότερο έτρωγε, τόσο πιο άδειος ένιωθε — γιατί η πείνα του δεν ήταν πραγματική πείνα, και το φαγητό δεν την άγγιζε καθόλου.

Έφαγε τα ζώα του. Έφαγε το σιτάρι της χρονιάς. Πούλησε τα χωράφια του και έφαγε τα χρήματα. Πούλησε το παλάτι. Στο τέλος του έμεινε μόνο η κόρη του, η Μήστρα, και πούλησε κι εκείνη.

Η Μήστρα όμως είχε ένα δώρο από τον Ποσειδώνα: μπορούσε να αλλάζει μορφή. Κάθε φορά που την πουλούσε ο πατέρας της, γινόταν πουλί ή ψάρι ή άλογο, ξέφευγε και γύριζε πίσω — και εκείνος την ξαναπουλούσε την επόμενη μέρα, για λίγο ακόμα φαγητό.

Ούτε αυτό αρκούσε. Στο τέλος, λένε οι ποιητές, ο Ερυσίχθων στράφηκε στο μόνο πράγμα που του είχε απομείνει και άρχισε να τρώει το ίδιο του το σώμα.

Οι αρχαίοι διηγούνταν αυτή την ιστορία σε δύο επίπεδα. Είναι ένας μύθος για την ασέβεια: υπάρχουν πράγματα που δεν σου ανήκουν, όσο δικά σου κι αν φαίνονται. Είναι όμως και ένας μύθος για την απληστία, και σε αυτό είναι τρομακτικά ακριβής — η τιμωρία δεν ήρθε από έξω. Ο Ερυσίχθων δεν καταστράφηκε επειδή του πήραν κάτι, αλλά επειδή δεν μπορούσε να σταματήσει να παίρνει.