Μυθολογία · Επίπεδο Β2
Ο Ερυσίχθων και το ιερό δάσος
Έκοψε ό,τι δεν του ανήκε — και η τιμωρία του ήταν να μη χορταίνει ποτέ.
Ο μύθος του Θεσσαλού Ερυσίχθονα σώζεται σε διαφορετικές μορφές. Ο Καλλίμαχος λέει ότι θέλησε να κόψει δέντρα από ένα άλσος αφιερωμένο στη Δήμητρα, για να χτίσει αίθουσα συμποσίων. Ο Οβίδιος αφηγείται μια πιο σκοτεινή εκδοχή, με μια πανάρχαια ιερή βελανιδιά.
Στην αφήγηση του Οβίδιου, ο Ερυσίχθων πήγε στο δάσος με τους υπηρέτες του. Οι άντρες δίστασαν να χτυπήσουν το δέντρο. Τότε άρπαξε ο ίδιος το τσεκούρι και δήλωσε ότι θα το έκοβε ακόμη κι αν ήταν η ίδια η θεά. Όταν ένας υπηρέτης προσπάθησε να τον σταματήσει, ο Ερυσίχθων τον αποκεφάλισε.
Με το πρώτο χτύπημα βγήκε αίμα από τον κορμό. Μέσα από το δέντρο ακούστηκε μια φωνή: ήταν η Δρυάδα, η νύμφη που ζούσε στη βελανιδιά. «Σταμάτα», είπε. «Η Δήμητρα θα το μάθει». Ο Ερυσίχθων δεν σταμάτησε. Συνέχισε ώσπου το δέντρο έπεσε και μαζί του πέθανε η νύμφη.
Οι αδελφές της πήγαν στη Δήμητρα μαυροντυμένες και της τα είπαν όλα. Η θεά αποφάσισε να τον τιμωρήσει με τον Λιμό, την προσωποποιημένη Πείνα. Επειδή η Δήμητρα και ο Λιμός δεν μπορούσαν να συναντηθούν, έστειλε μια Ορειάδα νύμφη στη μακρινή και άγονη Σκυθία για να μεταφέρει την εντολή της.
Η Πείνα βρήκε τον Ερυσίχθωνα να κοιμάται και του φύσηξε τον εαυτό της μέσα στο στόμα και στο σώμα. Εκείνος ξύπνησε πεινασμένος. Έφαγε, αλλά πείνασε πάλι. Όσο περισσότερο έτρωγε, τόσο περισσότερο ήθελε να φάει.
Η περιουσία του ξοδεύτηκε ολόκληρη για φαγητό. Στο τέλος τού έμεινε μόνο η κόρη του, γνωστή από άλλες πηγές ως Μήστρα, και πούλησε κι εκείνη ως δούλη.
Η κόρη παρακάλεσε τον Ποσειδώνα, ο οποίος την είχε κακοποιήσει στο παρελθόν, να τη σώσει. Ο θεός τής έδωσε τη δύναμη να αλλάζει μορφή. Αρχικά έγινε άντρας ψαράς και ξέφυγε από τον αγοραστή της. Όταν ο πατέρας της κατάλαβε τι μπορούσε να κάνει, την πουλούσε ξανά και ξανά. Εκείνη γινόταν φοράδα, πουλί, αγελάδα ή ελάφι, ξέφευγε και επέστρεφε.
Ούτε αυτό αρκούσε. Στο τέλος, λένε οι ποιητές, ο Ερυσίχθων στράφηκε στο μόνο πράγμα που του είχε απομείνει και άρχισε να τρώει το ίδιο του το σώμα.
Η ιστορία μπορεί να διαβαστεί ως μύθος για την ασέβεια απέναντι σε έναν ιερό τόπο. Μπορεί επίσης να θυμίσει την απληστία: κάθε προσπάθεια να γεμίσει το κενό το κάνει μεγαλύτερο. Αυτή είναι μια ερμηνεία του μύθου· οι ποιητές αφηγούνται κυρίως την καταστροφική τιμωρία της Δήμητρας.