Μυθολογία · Επίπεδο Β2
Ο Αμφίων και ο Ζήθος
Ο ένας κουβαλούσε τις πέτρες. Ο άλλος έπαιζε λύρα — και οι πέτρες τον ακολουθούσαν.
Η Αντιόπη ήταν πριγκίπισσα της Θήβας. Όταν έμεινε έγκυος από τον Δία, έφυγε από την πόλη για να γλιτώσει από τον θυμό του πατέρα της, και γέννησε δύο αγόρια κοντά στις Ελευθερές, στους πρόποδες του Κιθαιρώνα. Τα βρέφη εγκαταλείφθηκαν εκεί και τα βρήκε ένας βοσκός.
Τα δύο αδέλφια μεγάλωσαν μαζί, αλλά έγιναν εντελώς διαφορετικοί άνθρωποι.
Ο Ζήθος ήταν δυνατός. Κυνηγούσε, φρόντιζε τα ζώα, δούλευε με τα χέρια του και θεωρούσε ότι αυτή είναι η μόνη σοβαρή ζωή.
Ο Αμφίων πήρε μια λύρα από τον Ερμή και αφοσιώθηκε στη μουσική.
Ο Ευριπίδης έγραψε γι' αυτούς μια τραγωδία, την «Αντιόπη», όπου τα δύο αδέλφια μαλώνουν για το ποια ζωή αξίζει περισσότερο: η πρακτική ή η στοχαστική. Ο διάλογός τους έγινε διάσημος στην αρχαιότητα και τον σχολίασαν μεταγενέστεροι συγγραφείς και φιλόσοφοι.
Στο μεταξύ, η μητέρα τους ζούσε στη Θήβα ως δούλα. Την κρατούσε ο θείος της, ο Λύκος, και τη βασάνιζε η γυναίκα του, η Δίρκη.
Κάποια στιγμή η Αντιόπη κατάφερε να ξεφύγει και έφτασε στο βουνό. Τα παιδιά της, που δεν την είχαν δει ποτέ, στην αρχή δεν την πίστεψαν. Ο γέρος βοσκός τους είπε την αλήθεια.
Η εκδίκηση ήταν φοβερή. Έδεσαν τη Δίρκη στα κέρατα ενός άγριου ταύρου και την άφησαν να σέρνεται ώσπου πέθανε. Ύστερα έριξαν το σώμα της στην πηγή που πήρε το όνομά της. Σύμφωνα με τον Απολλόδωρο, σκότωσαν και τον Λύκο· σε άλλη εκδοχή, ο Ερμής τούς σταμάτησε και τον ανάγκασε να τους παραδώσει την εξουσία.
Ύστερα πήραν την εξουσία της Θήβας.
Και τότε αποφάσισαν να χτίσουν τείχη.
Ο Ζήθος άρχισε να κουβαλάει τις πέτρες στην πλάτη, μία μία, όπως ήξερε.
Ο Αμφίων κάθισε και έπαιξε λύρα.
Και οι πέτρες σηκώθηκαν μόνες τους από το χώμα και τον ακολούθησαν, και μπήκαν στη θέση τους μία μία, όσο εκείνος έπαιζε.
Τα τείχη της Θήβας είχαν επτά πύλες. Μια μεταγενέστερη παράδοση συνέδεσε τον αριθμό τους με τις επτά χορδές της λύρας.
Ο μύθος αντιπαραθέτει δύο μορφές δύναμης: τη σωματική εργασία του Ζήθου και την τέχνη του Αμφίονα. Στην οικοδόμηση της πόλης, τα δύο αδέλφια και οι δύο τρόποι ζωής εμφανίζονται τελικά μαζί.
Οι δύο τους θάφτηκαν σε κοινό τάφο. Ο Παυσανίας γράφει ότι τον έβλεπε ακόμα στη Θήβα. Οι κάτοικοι της Τιθορέας έρχονταν κρυφά να πάρουν χώμα από πάνω του και να το βάλουν στον τάφο της Αντιόπης. Πίστευαν ότι έτσι η δική τους γη θα έδινε πλούσια σοδειά, ενώ η γη της Θήβας θα γινόταν λιγότερο εύφορη.