Ο Ικάριος και η Ηριγόνη

Για να τον ευχαριστήσει, ο θεός τού έδωσε ένα κλήμα και του έμαθε να φτιάχνει κρασί. Ο Ικάριος θέλησε να μοιραστεί το νέο ποτό με άλλους ανθρώπους.

Φόρτωσε, λοιπόν, ένα κάρο με ασκούς κρασιού και συνάντησε μερικούς βοσκούς.

Εκείνοι ήπιαν πολύ κρασί, χωρίς να το ανακατέψουν με νερό, όπως συνήθιζαν αργότερα οι αρχαίοι Έλληνες.

Ύστερα από λίγο δεν μπορούσαν να σταθούν στα πόδια τους. Ζαλισμένοι από το ποτό, πίστεψαν ότι ο Ικάριος τούς είχε δηλητηριάσει.

Τον σκότωσαν με τα ρόπαλά τους και έκρυψαν το σώμα του. Σε μια γνωστή παραλλαγή, τον έθαψαν κάτω από ένα δέντρο και ύστερα έφυγαν.

Η Ηριγόνη περίμενε πολλές μέρες να επιστρέψει ο πατέρας της.

Στο τέλος βγήκε να τον αναζητήσει μαζί με τη σκυλίτσα τους, τη Μαίρα.

Η Μαίρα την οδήγησε στο σημείο όπου ήταν κρυμμένο το σώμα του Ικάριου.

Όταν η κοπέλα βρήκε νεκρό τον πατέρα της, απελπίστηκε και κρεμάστηκε από ένα δέντρο. Οι αρχαίες αφηγήσεις διαφέρουν για το τέλος της Μαίρας: σε ορισμένες πεθαίνει κοντά τους, ενώ σε άλλες πέφτει σε ένα πηγάδι.

Τότε ο Διόνυσος τιμώρησε τους Αθηναίους, επειδή ο φόνος του Ικάριου είχε μείνει ατιμώρητος. Μια συμφορά έπεσε στην πόλη και πολλές νέες γυναίκες κρεμάστηκαν.

Οι Αθηναίοι ρώτησαν το μαντείο.

Το μαντείο απάντησε ότι έπρεπε να βρουν και να τιμωρήσουν τους φονιάδες και να τιμήσουν τον Ικάριο και την Ηριγόνη.

Με την ιστορία αυτή συνδέθηκε η Αιώρα, μια τελετή που γινόταν στη γιορτή των Ανθεστηρίων.

Νεαρές κοπέλες κουνιούνταν σε κούνιες κρεμασμένες από τα δέντρα. Οι Αθηναίοι κρεμούσαν επίσης μικρά ομοιώματα και πρόσφεραν δώρα στη νεκρή Ηριγόνη.

Η κίνηση της κούνιας θύμιζε τον θάνατό της, αλλά η τελετή είχε σκοπό να τιμήσει και να εξευμενίσει τη νεκρή.

Μια άλλη παράδοση τοποθέτησε και τους τρεις ήρωες της ιστορίας στον ουρανό.

Ο Ικάριος έγινε ο αστερισμός του Βοώτη, η Ηριγόνη ο αστερισμός της Παρθένου και η Μαίρα συνδέθηκε με τον Σείριο, το λαμπρότερο αστέρι του νυχτερινού ουρανού.

Ο μύθος εξηγούσε πώς έφτασε το κρασί στην Αττική, αλλά και γιατί οι Αθηναίοι τελούσαν την Αιώρα. Παράλληλα, θύμιζε τους κινδύνους της μέθης και την ανάγκη να αποδίδονται τιμές στους νεκρούς.