Μυθολογία · Επίπεδο Β2
Ο Μέμνων και η ζυγαριά του Δία
Δύο γιοι θεών αναμετρήθηκαν και ο Δίας ζύγισε τη μοίρα τους.
Μετά τον θάνατο του Έκτορα και της Πενθεσίλειας, έφτασε ένας ακόμη σύμμαχος των Τρώων: ο Μέμνων, βασιλιάς των Αιθιόπων. Η ιστορία του ανήκε στην «Αιθιοπίδα», ένα χαμένο έπος που γνωρίζουμε κυρίως από μια αρχαία περίληψη.
Ήταν γιος της Ηώς, της θεάς της αυγής — της ίδιας που είχε ζητήσει αθανασία για τον Τιθωνό και ξέχασε τη νιότη. Ο Τιθωνός ήταν αδελφός του Πριάμου· γι' αυτό ο Μέμνων ήρθε.
Φορούσε πανοπλία φτιαγμένη από τον Ήφαιστο, όπως και ο Αχιλλέας. Οι δύο αντίπαλοι έμοιαζαν σε πολλά: και οι δύο είχαν μητέρα θεά, πατέρα θνητό και εξαιρετικά θεϊκά όπλα.
Ο Μέμνων μπήκε στη μάχη και οι Έλληνες υποχώρησαν. Ο γέρος Νέστορας βρέθηκε αποκομμένος· ο γιος του, ο Αντίλοχος, προσπάθησε να σώσει τον πατέρα του και σκοτώθηκε. Αυτή η λεπτομέρεια σώζεται σε μεταγενέστερες αφηγήσεις· η περίληψη της «Αιθιοπίδας» αναφέρει απλώς ότι ο Μέμνων σκότωσε τον Αντίλοχο.
Ο Αχιλλέας, που αγαπούσε πολύ τον Αντίλοχο, βγήκε να αντιμετωπίσει τον Μέμνονα.
Στα «Μεθ' Όμηρον» του Κόιντου Σμυρναίου, η Ηώς και η Θέτιδα παρακαλούν τον Δία για τα παιδιά τους. Εκείνος βάζει στη ζυγαριά τα δύο πεπρωμένα και η μοίρα του Μέμνονα βαραίνει περισσότερο.
Πολέμησαν πολλή ώρα, ισόπαλοι, μέχρι που το δόρυ του Αχιλλέα βρήκε το στήθος του Μέμνονα.
Στην παλαιά «Αιθιοπίδα», η Ηώς ζήτησε από τον Δία την αθανασία του γιου της και εκείνος της την παραχώρησε. Άλλες πηγές διηγούνται διαφορετικά θαυμαστά γεγονότα μετά τον θάνατό του. Ο Οβίδιος, για παράδειγμα, γράφει ότι από τη στάχτη της νεκρικής πυράς πέταξαν πουλιά, οι Μεμνονίδες, που επέστρεφαν κάθε χρόνο στον τάφο του και μάχονταν μεταξύ τους.
Ο ίδιος ποιητής λέει ότι η δροσιά που βρίσκουμε στα φύλλα κάθε χάραμα είναι τα δάκρυα της Ηούς για τον Μέμνονα.
Στην Αίγυπτο, δύο τεράστια αγάλματα στέκονται ακόμα στη Θήβα. Μετά από έναν σεισμό, το ένα έγινε γνωστό για έναν παράξενο ήχο που ακουγόταν συχνά το πρωί. Οι Έλληνες και οι Ρωμαίοι επισκέπτες τον συνέδεσαν με τον Μέμνονα που χαιρετούσε τη μητέρα του. Έτσι επικράτησε η ονομασία Κολοσσοί του Μέμνονα, παρόλο που τα αγάλματα παριστάνουν τον φαραώ Αμενχοτέπ Γ΄ και είχαν κατασκευαστεί πολλούς αιώνες νωρίτερα.
Η ζυγαριά δεν δηλώνει ότι ο Μέμνων ήταν κατώτερος πολεμιστής. Στην αρχαία ποίηση συμβολίζει ότι η έκβαση της μάχης είχε πλέον κριθεί από τη μοίρα. Ο μύθος παρουσιάζει με σεβασμό και τους δύο αντιπάλους και θυμίζει ότι κάθε πολεμική νίκη συνοδεύεται από απώλεια.