Η Αρέθουσα και ο Αλφειός

Ένα καλοκαιρινό μεσημέρι, γυρίζοντας από το κυνήγι, βρήκε ένα ποτάμι τόσο καθαρό που φαινόταν κάθε χαλίκι στον πάτο. Δεν είχε ρεύμα και δεν έκανε θόρυβο. Άφησε τα ρούχα της σε μια ιτιά και μπήκε στο νερό.

Καθώς κολυμπούσε, άκουσε από μέσα από το ποτάμι μια φωνή.

Ήταν ο Αλφειός, ο θεός αυτού του ποταμού. Βγήκε από το νερό με ανθρώπινη μορφή. Η Αρέθουσα άρπαξε τα ρούχα της και έτρεξε.

Ο Οβίδιος περιγράφει το κυνηγητό με λεπτομέρειες: εκείνη έτρεχε πιο γρήγορα, αλλά εκείνος είχε αντοχή. Πέρασαν πεδιάδες, δάση και βουνά. Ο ήλιος έγειρε και η σκιά του άρχισε να πέφτει μπροστά της· άκουγε την ανάσα του στα μαλλιά της.

Δεν άντεχε άλλο. Φώναξε την Άρτεμη.

Η θεά την τύλιξε σε ένα πυκνό σύννεφο ομίχλης. Ο Αλφειός στάθηκε γύρω από το σύννεφο και περίμενε, φωνάζοντας το όνομά της.

Και τότε η Αρέθουσα ένιωσε κάτι παράξενο: ένα κρύο ρίγος στα πόδια, μετά στα χέρια. Από τα μαλλιά της άρχισε να στάζει νερό. Το σώμα της έλιωνε. Η Άρτεμη την είχε μεταμορφώσει σε πηγή, ώστε να μη φαίνεται πια.

Ο Αλφειός το κατάλαβε αμέσως. Ξαναπήρε τη μορφή του νερού και το ρεύμα του ανακατεύτηκε με το δικό της.

Η Άρτεμη άνοιξε τότε τη γη. Η Αρέθουσα κατέβηκε στα σκοτεινά περάσματα κάτω από το έδαφος και ταξίδεψε μέσα από σκοτεινές υπόγειες σπηλιές. Ξαναβγήκε στο φως πολύ μακριά, στη Σικελία, στο νησάκι Ορτυγία, δίπλα στις Συρακούσες.

Η πηγή της Αρέθουσας υπάρχει ακόμη στην Ορτυγία, πολύ κοντά στη θάλασσα.

Άλλες αρχαίες παραδόσεις έλεγαν ότι ο Αλφειός την ακολούθησε ως εκεί, περνώντας κάτω από τη θάλασσα χωρίς να ανακατευτεί με το αλμυρό νερό. Έλεγαν ακόμη ότι ένα κύπελλο που έπεσε στον Αλφειό εμφανίστηκε στην Αρέθουσα και ότι το νερό της πηγής άλλαζε όταν γίνονταν θυσίες στην Ολυμπία.

Οι δύο παραδόσεις δίνουν διαφορετική έμφαση στο τέλος. Στον Οβίδιο η Άρτεμη ανοίγει τη γη για να απομακρύνει την Αρέθουσα. Σε άλλους συγγραφείς ο Αλφειός φτάνει ως τη Σικελία και ενώνει το νερό του με την πηγή της. Έτσι ο μύθος εξηγούσε μια φανταστική υπόγεια σύνδεση ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Σικελία.