Μυθολογία · Επίπεδο Β2
Ο Παλαμήδης, ο εφευρέτης
Απέδειξε μια φορά ότι ήταν πιο έξυπνος από τον Οδυσσέα. Δεν χρειάστηκε δεύτερη.
Πριν ξεκινήσει ο στόλος για την Τροία, οι βασιλιάδες πήγαιναν από νησί σε νησί για να μαζέψουν όσους είχαν ορκιστεί. Στην Ιθάκη συνάντησαν ένα πρόβλημα: ο Οδυσσέας δεν ήθελε να πάει.
Είχε μόλις αποκτήσει γιο, τον Τηλέμαχο, και μια προφητεία έλεγε ότι αν φύγει θα γυρίσει μετά από είκοσι χρόνια, μόνος. Έτσι προσποιήθηκε ότι είχε τρελαθεί.
Όταν έφτασε η αντιπροσωπεία, τον βρήκαν να οργώνει την παραλία με ένα βόδι και ένα άλογο ζεμένα μαζί, σπέρνοντας αλάτι στην άμμο. Οι περισσότεροι πείστηκαν.
Ο Παλαμήδης όχι. Πήγε ήσυχα στο σπίτι, πήρε τον μωρό Τηλέμαχο και τον ακούμπησε στο χώμα, ακριβώς μπροστά από το αλέτρι.
Ο Οδυσσέας σταμάτησε τα ζώα.
Έτσι αποκαλύφθηκε, και έτσι ξεκίνησε για την Τροία — κρατώντας μέσα του ένα ονόματα.
Ο Παλαμήδης δεν ήταν απλώς έξυπνος· ήταν ο μεγάλος εφευρέτης των Ελλήνων. Του απέδιδαν γράμματα του αλφαβήτου, τους αριθμούς, το μέτρημα του χρόνου, τα ζάρια και το πεσσό — παιχνίδια που έφτιαξε, λένε, για να περνάει ο στρατός τις άδειες ώρες της πολιορκίας χωρίς να τρώγεται μεταξύ του. Όταν ήρθε λιμός, εκείνος οργάνωσε την τροφοδοσία.
Ο Οδυσσέας περίμενε. Και μετά έστησε την παγίδα.
Έκρυψε χρυσάφι κάτω από τη σκηνή του Παλαμήδη. Έγραψε ένα ψεύτικο γράμμα, τάχα από τον βασιλιά των Τρώων, που ευχαριστούσε τον Παλαμήδη για την προδοσία του και ανέφερε το ποσό. Φρόντισε το γράμμα να βρεθεί.
Έψαξαν τη σκηνή. Βρήκαν ακριβώς τα χρήματα που έλεγε το γράμμα. Δεν χρειάστηκε τίποτα άλλο. Ο στρατός που είχε σωθεί από την πείνα χάρη σε αυτόν τον λιθοβόλησε μέχρι θανάτου.
Λένε ότι τα τελευταία του λόγια ήταν: «Χαίρε, αλήθεια· εσένα σκότωσαν πριν από εμένα».
Ο Παλαμήδης δεν εμφανίζεται στον Όμηρο — και αυτό από μόνο του έγινε επιχείρημα στην αρχαιότητα. Οι σοφιστές έγραφαν λόγους υπεράσπισής του, και ο Σωκράτης, λίγο πριν πεθάνει, είπε ότι θα ήθελε στον άλλο κόσμο να συναντήσει τον Παλαμήδη: έναν ακόμα άνθρωπο που καταδικάστηκε με άδικη ετυμηγορία.