Οι δώδεκα άθλοι του Ηρακλή

Η θεά Ήρα μισούσε τον Ηρακλή από τη γέννησή του, επειδή ήταν παιδί του Δία με μια θνητή γυναίκα. Όταν ο ήρωας μεγάλωσε, η Ήρα του έστειλε τρέλα· μέσα στην τρέλα του σκότωσε τα ίδια του τα παιδιά. Μόλις κατάλαβε τι είχε κάνει, πήγε γεμάτος πόνο στο μαντείο των Δελφών. Η απάντηση ήταν καθαρή: έπρεπε να υπηρετήσει δώδεκα χρόνια τον βασιλιά Ευρυσθέα και να κάνει ό,τι εκείνος του ζητούσε.

Ο Ευρυσθέας, που φοβόταν και ζήλευε τον Ηρακλή, του έδινε τη μία αδύνατη αποστολή μετά την άλλη. Πρώτα ο ήρωας έπνιξε με τα χέρια του το λιοντάρι της Νεμέας, που είχε δέρμα άτρωτο — από τότε φορούσε το δέρμα του σαν πανοπλία. Έπειτα σκότωσε τη Λερναία Ύδρα, ένα τέρας με πολλά κεφάλια· κάθε φορά που έκοβε ένα, φύτρωναν δύο καινούρια, γι' αυτό ο ανιψιός του ο Ιόλαος έκαιγε αμέσως τις πληγές.

Στη συνέχεια έπιασε ζωντανό το γρήγορο ελάφι με τα χρυσά κέρατα και τον άγριο κάπρο του Ερυμάνθου. Καθάρισε μέσα σε μία μόνο μέρα τους βρόμικους στάβλους του βασιλιά Αυγεία, αλλάζοντας την πορεία δύο ποταμών, και έδιωξε τα επικίνδυνα πουλιά της λίμνης Στυμφαλίας.

Οι επόμενοι άθλοι τον έστειλαν όλο και πιο μακριά: έφερε τον ταύρο της Κρήτης, τα άγρια άλογα του Διομήδη, τη ζώνη της βασίλισσας των Αμαζόνων Ιππολύτης και τα βόδια του Γηρυόνη από την άκρη της δύσης.

Οι δύο τελευταίοι άθλοι ήταν οι πιο δύσκολοι. Για να πάρει τα χρυσά μήλα των Εσπερίδων, ο Ηρακλής κράτησε στους ώμους του ολόκληρο τον ουρανό, όσο ο Άτλας πήγαινε να φέρει τα μήλα. Τέλος, κατέβηκε ζωντανός στον Κάτω Κόσμο και ανέβασε χωρίς όπλα τον Κέρβερο, τον τρικέφαλο σκύλο του Άδη.

Έτσι ο Ηρακλής ολοκλήρωσε τους δώδεκα άθλους και ελευθερώθηκε. Όταν αργότερα τελείωσε η θνητή ζωή του, οι θεοί τον ανέβασαν στον Όλυμπο, όπου έγινε αθάνατος και παντρεύτηκε την Ήβη, τη θεά της νιότης.