Μυθολογία · Επίπεδο Β2
Η οργή του Αχιλλέα
Η πρώτη λέξη της Ιλιάδας δεν είναι «πόλεμος». Είναι «θυμός».
«Μῆνιν ἄειδε, θεά» — τον θυμό τραγούδα, θεά. Έτσι ανοίγει η Ιλιάδα. Το θέμα της δεν είναι ο δεκαετής πόλεμος αλλά η οργή ενός ανθρώπου, για πενήντα μέρες.
Ο Αγαμέμνονας αναγκάστηκε να δώσει πίσω τη Χρυσηίδα, την κόρη του ιερέα. Για να μη μείνει αυτός ο μόνος χωρίς γέρας — χωρίς το μερίδιο τιμής που ανήκε στον αρχηγό — πήρε από τον Αχιλλέα τη Βρισηίδα.
Δεν ήταν κλοπή αντικειμένου. Στον κόσμο του Ομήρου, το μερίδιο δεν είναι πλούτος· είναι το ορατό μέτρο του τι αξίζεις στα μάτια των άλλων.
Ο Αχιλλέας τράβηξε το σπαθί του μέσα στη συνέλευση και σκέφτηκε σοβαρά να τον σκοτώσει. Η Αθηνά κατέβηκε και τον έπιασε από τα μαλλιά — ο Όμηρος λέει ότι τη βλέπει μόνο εκείνος.
Το σπαθί γύρισε στη θήκη του. Και τότε ο Αχιλλέας έκανε κάτι χειρότερο από φόνο.
Πήρε το σκήπτρο της συνέλευσης και ορκίστηκε πάνω του: όπως αυτό το ξύλο είναι κομμένο από το δέντρο και δεν θα ξαναβγάλει ποτέ φύλλα, έτσι δεν θα γυρίσει ούτε αυτός στη μάχη. Και θα έρθει μέρα που οι Έλληνες θα πεθαίνουν και ο Αγαμέμνονας δεν θα μπορεί να κάνει τίποτα.
Ύστερα πέταξε το σκήπτρο στο χώμα και έφυγε.
Κάθισε στην ακτή και έκλαψε. Και φώναξε τη μητέρα του, τη Θέτιδα, που βγήκε από τη θάλασσα σαν ομίχλη.
Της ζήτησε να πάει στον Δία και να ζητήσει το ασυνήθιστο: να νικούν οι Τρώες. Να χάνουν οι δικοί του. Ώσπου να καταλάβουν πόσο τον χρειάζονταν.
Η μητέρα του το έκανε.
Ο Δίας δέχτηκε και κούνησε το κεφάλι — και ο Όμηρος λέει ότι ολόκληρος ο Όλυμπος σείστηκε.
Από εκεί και πέρα, όσο ο Αχιλλέας κάθεται στη σκηνή του, οι Έλληνες πεθαίνουν κατά εκατοντάδες.
Στη ραψωδία Ι, ο Αγαμέμνονας υποχωρεί. Στέλνει τρεις άντρες με τεράστια προσφορά: επτά πόλεις, χρυσάφι, άλογα, την κόρη του για γυναίκα, και τη Βρισηίδα πίσω με όρκο ότι δεν την άγγιξε.
Ο Αχιλλέας αρνείται όλα.
Και δίνει την πιο ανησυχητική απάντηση του ποιήματος: ότι τα βόδια και τα χρυσάφια μαζεύονται, αλλά η ψυχή του ανθρώπου δεν γυρίζει πίσω αφού βγει από τα δόντια. Και ότι, αν αυτό είναι το τίμημα, η δόξα δεν αξίζει.
Ο θυμός του τελειώνει μόνο όταν πεθαίνει ο Πάτροκλος, με τα δικά του όπλα.
Τότε ο Αχιλλέας γυρίζει στη μάχη — αλλά όχι για τον Αγαμέμνονα, ούτε για τους Έλληνες. Και ο Όμηρος έχει ήδη φροντίσει να ξέρουμε τι σημαίνει αυτό: ότι με τον θάνατο του Έκτορα, πλησιάζει και ο δικός του.