Ο Αινείας, από την Τροία στη Δύση

Ο Αινείας ήταν γιος του θνητού Αγχίση και της θεάς Αφροδίτης, και μετά τον Έκτορα ο γενναιότερος πολεμιστής της Τροίας. Ήδη στην Ιλιάδα φαίνεται ότι οι θεοί του επιφύλασσαν ξεχωριστή μοίρα: όταν κινδύνεψε στη μάχη, τον έσωσαν οι ίδιοι — γιατί, όπως λέει ο Ποσειδώνας, ήταν γραφτό να επιζήσει, ώστε να μη σβήσει η γενιά του Δαρδάνου. Την υπόλοιπη ιστορία του τη διηγείται ο Ρωμαίος ποιητής Βιργίλιος στην «Αινειάδα».

Τη νύχτα που έπεσε η Τροία, ο Αινείας πολέμησε απεγνωσμένα στους δρόμους της φλεγόμενης πόλης, ώσπου κατάλαβε πως η μάχη ήταν χαμένη και πως το χρέος του βρισκόταν αλλού. Φορτώθηκε στους ώμους τον γέροντα πατέρα του, που κρατούσε τα ιερά της πόλης, πήρε από το χέρι τον μικρό του γιο, τον Ασκάνιο, και άνοιξε δρόμο μέσα από τις φλόγες. Η γυναίκα του, η Κρέουσα, χάθηκε μέσα στο σκοτάδι· το φάντασμά της τού φανερώθηκε για να τον παρηγορήσει και να του προφητέψει μια νέα πατρίδα σε μια μακρινή δυτική γη.

Άρχισε έτσι μια πολύχρονη περιπλάνηση στη Μεσόγειο. Με μια μικρή συντροφιά προσφύγων, ο Αινείας ταξίδεψε από τη Θράκη στη Δήλο και στην Κρήτη, ερμηνεύοντας — και συχνά παρεξηγώντας — τους χρησμούς που μιλούσαν για τη γη των προγόνων του. Σιγά σιγά ο προορισμός ξεκαθάρισε: ήταν η Ιταλία. Στη Σικελία ο ήρωας έθαψε τον πατέρα του, το πιο βαρύ από τα πένθη του ταξιδιού.

Η Ήρα όμως, που μισούσε ό,τι είχε απομείνει από την Τροία, σήκωσε φοβερή τρικυμία και έριξε τα καράβια στις ακτές της Αφρικής. Εκεί ο Αινείας βρήκε φιλοξενία στην Καρχηδόνα, τη νέα πόλη της βασίλισσας Διδώς, που τον ερωτεύτηκε παράφορα. Για μια στιγμή φάνηκε ότι ο ήρωας θα ξεχνούσε την αποστολή του· μα ο Δίας τού έστειλε τον Ερμή με αυστηρή εντολή να συνεχίσει. Ο Αινείας υπάκουσε στο πεπρωμένο του και σάλπαρε κρυφά — και η απελπισμένη Διδώ έδωσε τέλος στη ζωή της, καταριώμενη τη γενιά του.

Όταν επιτέλους τα πλοία άραξαν στο Λάτιο, στις όχθες του Τίβερη, ο βασιλιάς Λατίνος υποδέχτηκε τους Τρώες και υποσχέθηκε στον Αινεία την κόρη του, τη Λαβινία. Ο γάμος όμως πυροδότησε πόλεμο με τον Τύρνο, τον ντόπιο μνηστήρα της. Ύστερα από σκληρές μάχες ο Αινείας νίκησε, παντρεύτηκε τη Λαβινία και ίδρυσε μια νέα πόλη, το Λαβίνιο.

Από τον γιο του, τον Ασκάνιο, ιδρύθηκε αργότερα η Άλβα Λόγκα, και από τη βασιλική της γενιά γεννήθηκαν, σύμφωνα με τον μύθο, ο Ρωμύλος και ο Ρώμος, οι ιδρυτές της Ρώμης. Έτσι ο Τρώας πρόσφυγας έγινε γενάρχης των Ρωμαίων — και ο μύθος του, γέφυρα που ενώνει τον ελληνικό κόσμο με τον ρωμαϊκό.