Η Έχιδνα, η μητέρα των τεράτων

Το μισό της είναι νέα γυναίκα με ωραίο πρόσωπο και λαμπερά μάτια.

Το άλλο μισό είναι φίδι — τεράστιο, γρήγορο και ωμοφάγο.

Τη λένε Έχιδνα. Το όνομά της είναι η αρχαία ελληνική λέξη για την οχιά.

Ο Ησίοδος λέει ότι δεν γερνάει και δεν πεθαίνει ποτέ.

Ζει σε μια σπηλιά, μακριά από τους θεούς και τους ανθρώπους. Λίγο αργότερα, ο Ησίοδος συνδέει τη φωλιά της με έναν τόπο που ονομάζεται Άριμα.

Η σημασία της στους μύθους βρίσκεται κυρίως στα πλάσματα που γέννησε.

Σύντροφός της ήταν ο Τυφώνας, το τελευταίο και πιο τρομερό παιδί της Γης — αυτό που πολέμησε ο Δίας για την εξουσία του κόσμου.

Από τους δύο τους προήλθαν πολλά γνωστά πλάσματα από το τερατολόγιο των Ελλήνων.

Ο Όρθρος, το σκυλί με τα δύο κεφάλια που φύλαγε τα βόδια του Γηρυόνη.

Ο Κέρβερος, με τα πενήντα κεφάλια στον Ησίοδο και τρία στους μεταγενέστερους, που φυλάει την πύλη του Άδη.

Η Λερναία Ύδρα, με τα κεφάλια που ξαναφυτρώνουν.

Στη συνέχεια αναφέρεται η Χίμαιρα, ένα πλάσμα με στοιχεία από τρία ζώα, που έβγαζε φωτιά. Το αρχαίο κείμενο, όμως, δεν δηλώνει με απόλυτη σαφήνεια ποια είναι η μητέρα της.

Ακολουθούν η Σφίγγα της Θήβας και το λιοντάρι της Νεμέας, παιδιά του Όρθρου και μιας μητέρας που δεν κατονομάζεται καθαρά. Ανάλογα με την ερμηνεία του δύσκολου χωρίου, μητέρα τους θεωρείται η Έχιδνα ή η Χίμαιρα.

Μεταγενέστεροι συγγραφείς απέδωσαν στην Έχιδνα και στον Τυφώνα και άλλα παιδιά. Ο Απολλόδωρος αναφέρει, μεταξύ άλλων, τον αετό που έτρωγε το συκώτι του Προμηθέα και τον Λάδωνα των Εσπερίδων. Ο Υγίνος προσθέτει το φίδι που φύλαγε το χρυσόμαλλο δέρας και τη Σκύλλα.

Αν δει κανείς ολόκληρο τον κατάλογο, διακρίνει ένα μοτίβο που ενώνει πολλές διαφορετικές ιστορίες.

Ο Ηρακλής, ο Βελλεροφόντης και ο Οιδίποδας αντιμετωπίζουν διαφορετικά μέλη αυτής της τερατώδους οικογένειας. Οι μύθοι τους παραμένουν ξεχωριστές ιστορίες, αλλά η κοινή γενεαλογία συνδέει τους αντιπάλους τους.

Η ίδια η Έχιδνα δεν έχει μεγάλο ρόλο στις γνωστότερες ηρωικές αφηγήσεις.

Ο Απολλόδωρος λέει ότι στο τέλος τη σκότωσε ο Άργος ο Πανόπτης, αυτός με τα εκατό μάτια, ενώ κοιμόταν — γιατί άρπαζε τους περαστικούς.

Υπάρχει και μια παρόμοια, αλλά διαφορετική, μορφή σε μια απροσδόκητη αφήγηση. Ο Ηρόδοτος καταγράφει μια ελληνική παράδοση του Εύξεινου Πόντου: ο Ηρακλής απέκτησε τρεις γιους με μια γυναίκα-φίδι που ζούσε σε σπηλιά στη Σκυθία. Ο νεότερος γιος, ο Σκύθης, έγινε γενάρχης των βασιλιάδων της χώρας.

Ο Ηρόδοτος δεν ονομάζει αυτή τη γυναίκα Έχιδνα. Η ομοιότητα της μορφής τους είναι εντυπωσιακή, αλλά δεν αρκεί για να τις ταυτίσουμε.