Μυθολογία · Επίπεδο Β1
Ο Δάφνις, ο μυθικός βοσκός
Οι αρχαίοι τον θεωρούσαν δημιουργό της βουκολικής ποίησης.
Στη Σικελία, σε ένα άλσος γεμάτο δάφνες, γεννήθηκε ένα αγόρι. Ήταν γιος του Ερμή και μιας νύμφης και πήρε από τα δέντρα το όνομα Δάφνις.
Οι νύμφες τον μεγάλωσαν ανάμεσα στα κοπάδια. Έγινε πολύ καλός βοσκός και έπαιζε σύριγγα, τη φλογέρα με τα πολλά καλάμια.
Τραγουδούσε για τους βοσκούς, τα ζώα και τη φύση.
Οι αρχαίοι έλεγαν ότι από εκείνον γεννήθηκε η βουκολική ποίηση — η ποίηση των βοσκών.
Ήταν πολύ όμορφος, και μια νύμφη τον αγάπησε.
Του είπε ότι, αν κοιμόταν με άλλη γυναίκα, θα έχανε το φως του. Ο Δάφνις υποσχέθηκε να της μείνει πιστός.
Ο Δάφνις ορκίστηκε.
Μια κόρη βασιλιά τον ήθελε. Του έδωσε πολύ κρασί, εκείνος μέθυσε και κοιμήθηκε μαζί της.
Έτσι, σύμφωνα με την αφήγηση του Διόδωρου, η προφητεία της νύμφης βγήκε αληθινή και ο Δάφνις έχασε το φως του.
Άλλες, μεταγενέστερες πηγές συνεχίζουν διαφορετικά την ιστορία. Σε μία από αυτές, ο τυφλός Δάφνις τραγουδά λυπημένα και ο Ερμής στο τέλος τον παίρνει μαζί του.
Ο ποιητής Θεόκριτος έζησε τον 3ο αιώνα π.Χ. και έγραψε το πιο γνωστό σωζόμενο ποίημα για τον Δάφνι. Η ιστορία του εκεί είναι διαφορετική και μυστηριώδης.
Στο πρώτο «Ειδύλλιο», ο Δάφνις δεν τυφλώνεται. Υποφέρει από τον έρωτα και πεθαίνει, αλλά το ποίημα δεν εξηγεί καθαρά τι ακριβώς έχει συμβεί. Πολλοί το διαβάζουν ως σύγκρουση του Δάφνι με την Αφροδίτη και με τη δύναμη του έρωτα.
Τα ζώα θρηνούν γύρω του. Έρχεται ο Ερμής και τον ρωτά ποιος τον βασανίζει. Έρχεται ο Πρίαπος και του μιλά για μια κοπέλα που τον αναζητά. Έρχεται και η ίδια η Αφροδίτη και του λέει ειρωνικά: «Έλεγες ότι θα νικήσεις τον Έρωτα».
Ο Δάφνις τής απαντά ότι, ακόμη και στον Άδη, θα είναι «πικρός πόνος» για τον Έρωτα.
Ύστερα χαρίζει τη σύριγγά του στον Πάνα και αποχαιρετά τις πηγές, τα ποτάμια, τα δάση και τα ζώα. Στο τέλος, ένα ρεύμα νερού κλείνει πάνω του.
Ο Θεόκριτος βάζει έναν άλλο βοσκό, τον Θύρση, να τραγουδά όλη αυτή την ιστορία. Ένας γιδοβοσκός τον ακούει μέσα σε ένα ήσυχο τοπίο με πεύκα, πηγές και μέλισσες.
Για αμοιβή ο Θύρσης παίρνει ένα όμορφα σκαλισμένο κύπελλο και μία κατσίκα.
Η βουκολική ποίηση του Θεόκριτου επηρέασε τον Ρωμαίο ποιητή Βιργίλιο. Αργότερα, τα έργα και των δύο έγιναν βασικά πρότυπα για την ευρωπαϊκή ποίηση που παρουσίαζε τη ζωή στην εξοχή.