Μυθολογία · Επίπεδο Β2
Η Κασσάνδρα
Η προφήτισσα που έβλεπε την αλήθεια, αλλά δεν μπορούσε να πείσει κανέναν.
Υπάρχει χειρότερη μοίρα από το να μη γνωρίζεις το μέλλον; Ίσως μία: να βλέπεις την καταστροφή να έρχεται, να προειδοποιείς τους δικούς σου και να μη σε πιστεύει κανείς.
Η Κασσάνδρα ήταν κόρη του Πριάμου και της Εκάβης, από τις ομορφότερες πριγκίπισσες της Τροίας. Ο θεός Απόλλωνας την ερωτεύτηκε και, για να την κερδίσει, της πρόσφερε ένα σπάνιο χάρισμα: την τέχνη της προφητείας. Η Κασσάνδρα δέχτηκε το δώρο, όταν όμως ο θεός ζήτησε τον έρωτά της ως αντάλλαγμα, εκείνη τον αρνήθηκε.
Στον Αγαμέμνονα του Αισχύλου, η Κασσάνδρα λέει ότι είχε υποσχεθεί τον έρωτά της στον Απόλλωνα, αλλά αθέτησε την υπόσχεσή της. Ο θεός την τιμώρησε: από τότε κανείς δεν πίστευε τις προφητείες της. Έτσι ζούσε ένα διπλό βάσανο — έβλεπε τα μελλούμενα και τα φώναζε, μα τα λόγια της έπεφταν στο κενό και οι γύρω της τη θεωρούσαν παράφρονα. Ο αδελφός της, ο Έλενος, είχε επίσης μαντικές ικανότητες, χωρίς όμως να κουβαλά την ίδια κατάρα.
Πολλές μεταγενέστερες αφηγήσεις τής αποδίδουν προειδοποιήσεις για τις συμφορές που θα έφερνε ο Πάρης. Στην Αινειάδα του Βιργίλιου, η Κασσάνδρα είχε επίσης προειδοποιήσει τους Τρώες να μη δεχτούν τον Δούρειο Ίππο, αλλά κανείς δεν την πίστεψε. Το ξύλινο άλογο μπήκε στην πόλη και τη νύχτα οι κρυμμένοι Έλληνες άνοιξαν τις πύλες. Η Τροία παραδόθηκε στις φλόγες.
Μέσα στο χάος της άλωσης, η Κασσάνδρα κατέφυγε στον ναό της Αθηνάς και πιάστηκε από το ξύλινο άγαλμα της θεάς, ζητώντας άσυλο. Ο Αίας ο Λοκρός όμως της επιτέθηκε μέσα στο ιερό και την έσυρε μακριά με τη βία. Η Αθηνά οργίστηκε όχι μόνο για αυτή την ασέβεια, αλλά και επειδή οι Έλληνες δεν τιμώρησαν τον Αίαντα. Στον γυρισμό τους, πολλοί συνάντησαν φοβερές τρικυμίες.
Η ίδια η Κασσάνδρα δόθηκε ως λάφυρο στον Αγαμέμνονα, που την πήρε μαζί του στην πατρίδα του. Στην τραγωδία του Αισχύλου Αγαμέμνων, η σκηνή της μπροστά στο παλάτι είναι από τις πιο συγκλονιστικές του αρχαίου θεάτρου: η αιχμάλωτη προφήτισσα βλέπει με φρίκη τι την περιμένει πίσω από τις πύλες — τον φόνο του Αγαμέμνονα και τον δικό της θάνατο από το χέρι της Κλυταιμνήστρας. Το ξέρει, το λέει, και μπαίνει παρ' όλα αυτά στο παλάτι, γιατί από τη μοίρα δεν ξεφεύγει κανείς.
Έτσι χάθηκε η Κασσάνδρα, γνωρίζοντας ως το τέλος μια αλήθεια που δεν μπορούσε να αλλάξει. Το όνομά της έγινε παροιμιώδες: ακόμη και σήμερα «Κασσάνδρα» λέγεται κάποιος που προειδοποιεί για μια επερχόμενη συμφορά, αλλά οι άλλοι δεν τον πιστεύουν.